Trong ngành bao bì nhựa, độ giãn dài (elongation) không chỉ là một thông số kỹ thuật đơn lẻ; nó là thước đo phản ánh chất lượng nguyên liệu, ổn định vận hành, khả năng chịu tải, và tính nhất quán của toàn bộ dây chuyền sản xuất. Với các sản phẩm OEM/ODM xuất khẩu đi Mỹ – EU như túi rác, túi shopping bag, túi siêu thị hay các loại bao bì công nghiệp, độ giãn dài càng trở nên quan trọng vì ảnh hưởng trực tiếp tới độ bền và trải nghiệm sử dụng.

Một sản phẩm có độ giãn dài thấp dễ bị rách khi kéo, khi chứa vật nặng hoặc khi chịu tác động đột ngột. Ngược lại, sản phẩm có độ giãn dài cao nhưng không ổn định giữa các lô có thể dẫn đến sai số lớn trong quá trình sử dụng của khách hàng.

Bài viết mở rộng này phân tích sâu hơn về độ giãn dài, cách hình thành, cách kiểm soát, những lỗi phổ biến dẫn tới giảm độ giãn dài và các giải pháp kỹ thuật mà Truong Phuoc Plastic đang áp dụng để đảm bảo chất lượng ổn định cho khách hàng OEM/ODM toàn cầu.

1. Độ Giãn Dài Là Gì? Phân Tích Chi Tiết Bản Chất Cơ Lý

Độ giãn dài (Elongation at Break) là phần trăm chiều dài tăng thêm của mẫu thử khi bị kéo đến điểm đứt.

Ví dụ:

• Một mẫu dài 100mm kéo đến 500mm mới đứt → độ giãn dài = 400%

• Một mẫu dài 100mm kéo đến 250mm → độ giãn dài = 150%

1.1 Độ giãn dài cao thể hiện điều gì?

• màng mềm và dai

• chịu tải tốt theo phương kéo

• ít bị giòn ở nhiệt độ thấp

• ít bị rách khi gặp cạnh sắc không quá bén

• phù hợp cho túi rác cỡ lớn (30–55 gallon), túi shopping bag, túi siêu thị

1.2 Khi nào độ giãn dài thấp lại có lợi?

Một số sản phẩm cần độ cứng nhất định:

• túi shopping bag cao cấp dạng đứng (cho shop thời trang)

• túi boutique yêu cầu form cứng

• một số sản phẩm in ấn cần độ phẳng cao

Vấn đề quan trọng:
Không phải độ giãn dài càng cao càng tốt — mà cần đúng chuẩn theo ứng dụng và vật liệu.

2. Vai Trò Của Polyethylene Trong Độ Giãn Dài

Không phải nhựa PE nào cũng cho độ giãn dài giống nhau. Dưới đây là phân tích mở rộng:

2.1 LDPE – Mềm, dẻo, phù hợp sản phẩm yêu cầu độ giãn dài trung bình – cao

Đặc điểm:

• cấu trúc phân nhánh

• độ mềm tốt

• độ giãn dài khá

• bề mặt trong suốt, đẹp

Ứng dụng:

• túi boutique

• túi đựng thực phẩm

• túi LDPE cao cấp

2.2 LLDPE – Vua của độ giãn dài trong bao bì nhựa

LLDPE (Linear Low-Density PE) có mạch thẳng nhưng linh động, cho phép độ kéo dãn cực tốt so với LDPE.

Lợi ích:

• tăng khả năng chịu tải

• tăng độ bền tại mép túi

• giảm rách dọc

• cho phép giảm độ dày mà vẫn giữ độ bền (downgauging)

LLDPE Metallocene (mLLDPE) là loại cao cấp nhất:

• độ giãn dài vượt trội

• chịu lực tăng 20–40%

• độ bền va đập cực cao

Ứng dụng:

• túi rác công nghiệp

• túi rác xuất khẩu dung tích lớn

• màng công nghiệp tải nặng

2.3 HDPE – Cứng, ít giãn nhưng chịu tải tốt theo chiều đứng

HDPE có độ giãn dài thấp hơn nhưng bền theo chiều đứng, phù hợp cho:

• túi siêu thị

• túi shopping bag dạng mỏng

• túi rác gia đình nhẹ

2.4 Blend nhựa – Công thức bí mật cho từng đơn hàng OEM

Không có công thức nhựa nào dùng chung cho mọi sản phẩm.

Tùy vào mục tiêu:

• tối ưu chi phí

• tăng độ dai

• tăng chống rách

• tăng độ mềm

• đáp ứng yêu cầu thị trường Mỹ / EU / Nhật

→ Truong Phuoc Plastic thiết kế công thức blend riêng cho từng kiểu túi.

3. Ảnh Hưởng Của Máy Móc Và Thông Số Kỹ Thuật Đến Độ Giãn Dài

Độ giãn dài phụ thuộc ít nhất vào 4 nhóm thông số lớn của máy đùn.

3.1 Nhiệt độ vùng đùn

• quá thấp → polymer không tan → màng giòn

• quá cao → polymer bị phân hủy → giảm độ dẻo

• dao động nhiệt → độ giãn dài không đồng nhất giữa các mét màng

Truong Phuoc Plastic sử dụng hệ thống PID ổn định nhiệt ±1°C.

3.2 Tốc độ kéo – điểm mấu chốt tạo ra màng mỏng nhưng mạnh

Nếu tốc độ Take-up và Blower không đồng bộ:

• màng bị kéo không đều → điểm yếu xuất hiện

• giảm elongation tại vùng rìa màng

3.3 Lưu lượng nhựa và áp suất đầu đùn

Áp suất không ổn định = độ dày không ổn định = độ giãn dài không ổn định.

3.4 Công nghệ Co-Extrusion (Đùn đa lớp)

Mỗi lớp trong cấu trúc 2–3–5 lớp đều có tác dụng riêng:

• lớp trong (core layer): bền, dai

• lớp giữa: tăng chịu lực

• lớp ngoài: chống rách bề mặt

Sự kết hợp giữa các lớp giúp tăng độ giãn dài mà không tăng độ dày.

4. Quy Trình Kiểm Tra Độ Giãn Dài Theo ASTM – Mở Rộng

Khách hàng Mỹ/EU thường yêu cầu kiểm tra theo tiêu chuẩn:

• ASTM D882 (màng mỏng)

• ASTM D638 (polyethylene nói chung)

4.1 Máy kiểm tra tensile tester

Máy xác định:

• lực kéo tối đa

• độ giãn dài tại điểm đứt

• biểu đồ ứng suất – biến dạng

4.2 Các yếu tố cần kiểm tra theo lô

• độ giãn dài theo chiều MD (machine direction)

• độ giãn dài theo chiều TD (transverse direction)

• độ lệch giữa các khu vực mép – giữa – mép

• ổn định elongation sau 24–48 giờ (sự co rút)

4.3 Quy trình kiểm tra

• cắt mẫu theo kích thước quy định

• thử kéo trên máy tensile tester

• đo độ kéo dài tối đa trước khi đứt (elongation at break)

4.4 Giá trị tham khảo